Rajasthani Dance

Lekcja 6

HARMONIA 
C.D.



Ostatnio pisałam o harmonii samogłoskowej. Podsumowując polega ona na tym, że samogłoskę w sufiksie uzgadniamy do ostatniej samogłoski w wyrazie.

Wyjątki
Jest trochę wyjątków od tej zasady, ale niewiele. Są to wyrazy zapożyczone głównie z języka arabskiego.
np.
saat> saatler - godzina>godziny

Mamy tu ostatnią samogłoskę "a", jednak w sufiksie, mimo to wystąpiła "e". Czyli wbrew harmonii- mamy zamiast -lar, -ler.

Sufiksy 2 i 4 postaciowe

Sufiksy dzielimy na dwu i cztero postaciowe. Oznacza to, że w danym sufiksie mamy 2 lub 4 możliwości samogłosek.

W sufiksach 2 postaciowych mamy 2 dostępne samogłoski: a i e.
Czyli "a" jest tu opcją tylną, a "e" przednią i w zależności czy ostatnia samogłoska w wyrazie będzie przednia czy tylna, dopasujemy odpowiednią wersję.

Np.

evler- domy
koltuk>koltuklar - fotele
baba>babalar - ojcowie
araba>arabalar - samochody
itd.

Czyli:
Gdy ostatnią samogłoską jest:

a, ı, u, o,

sufiks będzie miał postać -lar,

a gdy:

e, i, ü, ö,

sufiks  -ler.

Jeśli chodzi o sufiksy 4 postaciowe natomiast, mamy 4 możliwości samogłosek:

i, ı, u, ü

Przykładem takiego sufiksu może być:

-sin

Jest to sufiks osobowy oznaczający po prostu "jesteś".

4 dostępne możliwości będą tu następujące:
-sin
-sın
-sün
-sun

Przykłady:
anne- mama
annesin - jesteś mamą

güzel - ładny, ładna
güzelsin - jesteś ładna

kız - dziewczyna
kızsın - jesteś dziewczyną

çocuk - dziecko
çocuksun - jesteś dzieckiem

baba - ojciec
babasın - jesteś ojcem

kör - ślepy
körsün - jesteś ślepy

gül - róża
gülsün - jesteś różą

tok - najedzony, pełny
toksun - jesteś najedzony

mühendis - inżynier
mühendissin - jesteś inżynierem

c.d.n.

Fatima Spar and the Freedom Fries

Wszystko jest Ciszą

Lekcja 5

Harmonia samogłoskowa


W języku tureckim mamy 8 samogłosek, które dzielą się na tylne (4) i przednie (4).
tylne: a, ı, u, o
przednie: e, i, ü, ö

Jak już wcześniej wspomniałam, język turecki jest językiem aglutynacyjnym, a więc wszelkie formy tworzymy poprzez dodawanie sufiksów inaczej mówiąc przyrostków ( http://pl.wikipedia.org/wiki/Przyrostek).

Przykład sufiksów:


-lar (sufiks liczby mnogiej)
-sin ( polskie "jesteś")
-dir
itd.

Więc weźmy wyraz:

ev (dom)

ev+-lar = evler (domy)

Dlaczego -ler, a nie -lar? No właśnie to jest harmonia samogłoskowa.
Samogłoska w sufiksie uzgadnia się do ostatniej samogłoski w wyrazie.
W wyrazie ev mamy samogłoskę "e" czyli przednią- więc w sufiksie również musi być przednia.
W przypadku sufiksu -lar mamy dwie możliwości samogłosek do wyboru:
 a lub e czyli -lar lub -ler
O tym którą z opcji wstawimy decyduje właśnie: ostatnia samogłoska w wyrazie.
Po przedniej przednia, po tylnej tylna!

Przykłady:
ev> evler - dom> domy
kız> kızlar - dziewczyna> dziewczyny
araba> arabalar - samochód> samochody
bardak> bardaklar - szklanka>szklanki
el> eller - dłoń>dłonie
gül>  güller - róża> róże
göl> göller - jezioro>jeziora
göz>  gözler - oko>oczy

c.d.n.

Po prostu...

Nr 4

Samogłoski


W języku tureckim jest 8 samogłosek:

a, e, ı, i, u, ü, o, ö

Dzielą się one na:

- tylne (a, ı, u, o)
- i przednie (e, i, ü, ö)

Z pozoru może to wyglądać na nieistotną informację językoznawczą, jednak tak nie jest. Aby móc prawidłowo i ze zrozumieniem utworzyć jakąkolwiek formę w języku tureckim trzeba nauczyć się powyższej zasady. Przyjrzawszy się wszystkim samogłoskom, można zauważyć, że występują w parach tylna/przednia.

a/e
ı/i
u/ü
o/ö

Samogłoska ı wymawiana jest jak polskie y.
Co do ü i ö to brzmią podobnie jak w języku niemieckim.

Przykłady wyrazów:
kar - śnieg
gezi - wycieczka
kız - dziewczyna (czyt. kyz)
bir - jeden
kulak - ucho
gül - róża
dolu - pełny
göl - jezioro

Następnym razem napiszę o zastosowaniu tychże par samogłosek czyli o tzw. harmonii samogłoskowej, która jest podstawową zasadą języka tureckiego.