Fatima Spar and the Freedom Fries

Wszystko jest Ciszą

Lekcja 5

Harmonia samogłoskowa


W języku tureckim mamy 8 samogłosek, które dzielą się na tylne (4) i przednie (4).
tylne: a, ı, u, o
przednie: e, i, ü, ö

Jak już wcześniej wspomniałam, język turecki jest językiem aglutynacyjnym, a więc wszelkie formy tworzymy poprzez dodawanie sufiksów inaczej mówiąc przyrostków ( http://pl.wikipedia.org/wiki/Przyrostek).

Przykład sufiksów:


-lar (sufiks liczby mnogiej)
-sin ( polskie "jesteś")
-dir
itd.

Więc weźmy wyraz:

ev (dom)

ev+-lar = evler (domy)

Dlaczego -ler, a nie -lar? No właśnie to jest harmonia samogłoskowa.
Samogłoska w sufiksie uzgadnia się do ostatniej samogłoski w wyrazie.
W wyrazie ev mamy samogłoskę "e" czyli przednią- więc w sufiksie również musi być przednia.
W przypadku sufiksu -lar mamy dwie możliwości samogłosek do wyboru:
 a lub e czyli -lar lub -ler
O tym którą z opcji wstawimy decyduje właśnie: ostatnia samogłoska w wyrazie.
Po przedniej przednia, po tylnej tylna!

Przykłady:
ev> evler - dom> domy
kız> kızlar - dziewczyna> dziewczyny
araba> arabalar - samochód> samochody
bardak> bardaklar - szklanka>szklanki
el> eller - dłoń>dłonie
gül>  güller - róża> róże
göl> göller - jezioro>jeziora
göz>  gözler - oko>oczy

c.d.n.

Po prostu...

Nr 4

Samogłoski


W języku tureckim jest 8 samogłosek:

a, e, ı, i, u, ü, o, ö

Dzielą się one na:

- tylne (a, ı, u, o)
- i przednie (e, i, ü, ö)

Z pozoru może to wyglądać na nieistotną informację językoznawczą, jednak tak nie jest. Aby móc prawidłowo i ze zrozumieniem utworzyć jakąkolwiek formę w języku tureckim trzeba nauczyć się powyższej zasady. Przyjrzawszy się wszystkim samogłoskom, można zauważyć, że występują w parach tylna/przednia.

a/e
ı/i
u/ü
o/ö

Samogłoska ı wymawiana jest jak polskie y.
Co do ü i ö to brzmią podobnie jak w języku niemieckim.

Przykłady wyrazów:
kar - śnieg
gezi - wycieczka
kız - dziewczyna (czyt. kyz)
bir - jeden
kulak - ucho
gül - róża
dolu - pełny
göl - jezioro

Następnym razem napiszę o zastosowaniu tychże par samogłosek czyli o tzw. harmonii samogłoskowej, która jest podstawową zasadą języka tureckiego.

Güneş doğudan yükselir...

nr 3

Wymowa. Ciąg dalszy.


l - jeśli występuje w towarzystwie samogłosek: a, ı, u, o, to czytamy jakby przez nos, delikatnie w kierunku ł

np.
dolu  -pełny (czyt. dol/łu)
balık - ryba (czyt. bal/łyk)

- w pozostałych pozycjach l czytamy tak jak polskie l.

r - słabsze niż polskie r, trochę jakby szeleszczące, mniej dźwięczne.

np.
bir - jeden
kar - śnieg

ş - jak polskie sz, trochę w kierunku ś.

np.
kuş - ptak (czyt. kusz/ś)
şok - szok

v - jak polskie w, jednak mniej wyraźne, delikatnie w kierunku ł.

np.
ve - i  (czyt. we)
var - jest/znajduje się

y - jak polskie j

np.
yok - nie ma (czyt.jok)
yıl - rok  (czyt. jyl)

Omówiłam już wszystkie spółgłoski. Samogłoski są bardzo ważne dla języka tureckiego, dlatego też zajmę się nimi osobno.

c.d.n.